Gevoelige tanden zijn erg vervelend en kunnen de nodige ongemak veroorzaken. Ze ontstaan bijna altijd doordat het tandbeen onder het glazuur bloot komt te liggen. Prikkels als koude lucht, ijs, warme koffie of iets zoets bereiken dan rechtstreeks de zenuw, wat een korte scherpe pijnscheut geeft.
In de meeste gevallen is de klacht goed te verminderen met de juiste poetstechniek en een tandpasta voor gevoelige tanden. Houdt de pijn langer dan dertig seconden aan of wordt hij erger? Dan is er meestal een andere oorzaak en is een bezoek aan de tandarts aan te raden.
Wat gebeurt er precies bij gevoelige tanden?
Uw tand bestaat aan de buitenkant uit glazuur, dit is de harde beschermlaag. Daaronder ligt het tandbeen. Dit is opgebouwd uit duizenden microscopisch kleine kanaaltjes die in verbinding staan met de zenuw in de tand. Zolang het glazuur intact is en het tandvlees strak om de tand sluit, merkt u daar niets van.
Slijt het glazuur of trekt het tandvlees zich terug, dan liggen die kanaaltjes open. Koud, warm, zuur en zoet kunnen dan bij de zenuw komen. Kenmerkend is dat de pijn scherp is, maar ook snel weer weg is zodra de prikkel weg is.
Zijn gevoelige tanden hetzelfde als kiespijn?
Nee. Gevoeligheid is een korte, scherpe steek bij koud, warm of zoet die direct weer wegtrekt. Kiespijn is zeurend, houdt aan en straalt vaak uit. Aanhoudende pijn wijst op een ontsteking of een gaatje en vraagt om onderzoek door de tandarts.
Waarom heb ik gevoelige tanden? De meest voorkomende oorzaken
Gevoeligheid heeft zelden één oorzaak. Meestal is het een combinatie van factoren die het glazuur dunner maken of het tandvlees doen terugtrekken.
1. Terugtrekkend tandvlees en blootliggende tandhalzen
De tandhals is de overgang tussen tand en tandvlees. Daar is de glazuurlaag het dunst. Trekt het tandvlees zich terug dan komt de tandhals bloot te liggen. Dit is de meest voorkomende oorzaak van gevoeligheid bij volwassenen.
2. Te hard poetsen
Poetsen met veel druk of met een harde borstel slijt het glazuur en duwt het tandvlees terug. Veel mensen denken dat harder poetsen grondiger is, maar het tegendeel is waar. Poets daarom met kleine bewegingen, weinig druk en een zachte borstel.
3. Zuur in eten en drinken
Frisdrank, sportdrank, citrusfruit, wijn en ook koolzuurhoudend water maken het glazuur tijdelijk zachter. Poetst u direct na een zuur eet- of drinkmoment, dan poetst u dat verweekte glazuur mee weg. Wacht daarom ongeveer een half uur na eten of drinken voordat u uw tanden poetst.
4. Tandenknarsen en klemmen
Knarsen of klemmen, vaak ’s nachts en vaak onbewust, slijt het kauwvlak en veroorzaakt kleine barstjes in het glazuur. Veel mensen merken dit pas als hun tanden gevoelig worden of als hun kaak ’s ochtends stijf aanvoelt. Stress is hierbij een bekende versterkende factor.
5. Gaatje, scheurtje of lekkende vulling
Is één specifieke tand of kies gevoelig en niet uw hele gebit, dan is er vaak iets anders aan de hand. Een gaatje, een gebarsten kies of een oude vulling die niet meer goed afsluit geeft dezelfde klachten. Dit gaat niet vanzelf over en vraagt om een behandeling. Als u hier last van heeft, kunt u contact opnemen met onze praktijk. Wij maken graag een afspraak voor een controle.
6. Gevoelige tanden na een behandeling
Na een nieuwe vulling, na het verwijderen van tandsteen of na het bleken van tanden, kunnen uw tanden een tijdje gevoeliger zijn. Dat is normaal en neemt meestal binnen enkele dagen tot twee weken af. Blijft de gevoeligheid langer aanhouden, meld dit dan bij uw tandarts. Wij kijken graag of er iets anders aan de hand is.
Waarom worden tanden soms ineens gevoelig?
Een veelgestelde vraag is waarom de klacht van gevoelige tanden van de ene op de andere week begint. Meestal is er dan sprake van een optelsom: het glazuur was al dunner en daar komt een nieuwe factor bij. Bijvoorbeeld stress en knarsen, een verandering in poetsgedrag, een nieuwe whitening tandpasta of een verkoudheid waardoor u door de mond ademt en koude lucht langs de tanden stroomt. Ook in de zwangerschap en tijdens de overgang komt gevoeligheid vaker voor, doordat het tandvlees dan sneller reageert.
Wat helpt tegen gevoelige tanden?
Bij lichte tot matige klachten kunt u zelf veel doen. Geef het minimaal twee tot vier weken de tijd, want het herstel van de beschermlaag gaat geleidelijk. Merkt u dat klachten niet minder worden? Neem gerust contact op met onze praktijk voor een afspraak.
- Poets twee keer per dag met een zachte borstel en met lichte druk. Een elektrische borstel met drukcontrole helpt daarbij.
- Gebruik een tandpasta voor gevoelige tanden met fluoride, en spoel uw mond na het poetsen niet na met water. Spuug alleen uit, dan blijft de fluoride langer werken.
- Beperk zure producten en wacht na zuur eten of drinken een half uur met poetsen.
- Vervang whitening tandpasta tijdelijk. Die schuurt meer en kan de gevoeligheid versterken.
- Reinig dagelijks tussen uw tanden met ragers of floss, zodat tandvleesontsteking geen kans krijgt.
- Smeer ’s avonds na het poetsen een klein beetje tandpasta op de gevoelige plek en laat het zitten. Dit is een eenvoudige manier om de werkzame stof langer te laten inwerken.
Welke tandpasta helpt bij gevoelige tanden?
Bij een tandpasta voor gevoelige tanden is het aan te raden niet naar het merk te kijken, maar naar de werkzame stof. Er zijn twee soorten die aantoonbaar werken.
- Kaliumnitraat maakt de zenuw in de tand minder prikkelbaar.
- Tinfluoride en arginine sluiten juist de open kanaaltjes in het tandbeen af.
Beide typen zijn te koop bij drogist en supermarkt, ook als huismerk. Zorg dat de tandpasta minimaal 1450 ppm fluoride bevat.
Wij krijgen regelmatig de vraag of mondwater helpt bij gevoelige tanden. Een fluoridemondspoeling kan het effect van de tandpasta ondersteunen, maar vervangt het poetsen niet. Kies een variant zonder alcohol, want alcohol droogt de mond uit en dat kan de klachten juist versterken.
Merkt u na een maand geen enkel verschil, dan is een andere tandpasta zelden de oplossing. Er is dan waarschijnlijk een oorzaak die behandeld moet worden. Onze tandarts bespreekt dit graag met u.
Wat kan de tandarts of mondhygiënist doen?
Blijven de klachten, dan zoeken wij eerst de oorzaak. Pas daarna kiezen we een behandeling.
De mogelijkheden zijn onder meer:
- een fluoridelak of een afsluitende laag op de gevoelige tandhalzen;
- een vulling in de tandhals als het glazuur daar echt weg is;
- behandeling van het gaatje, het scheurtje of de lekkende vulling;
- een behandeling bij de mondhygiënist als ontstoken tandvlees de oorzaak is;
- een beschermend bitje bij tandenknarsen;
- in zeldzame gevallen, bij blijvende zenuwpijn, een wortelkanaalbehandeling.
Wanneer maakt u een afspraak?
Neem contact op met de praktijk als u een van de volgende dingen herkent:
- de pijn houdt langer dan dertig seconden aan nadat de prikkel weg is;
- één tand of kies is gevoelig in plaats van uw hele gebit;
- u heeft last bij het dichtbijten of kauwen;
- uw tandvlees is rood, gezwollen of bloedt bij het poetsen;
- de klachten nemen na vier weken zelfzorg niet af;
- u wordt ’s nachts wakker van de pijn.
Gevoelige tanden? Wij kijken graag met u mee
Herkent u deze klachten en helpt zelfzorg onvoldoende? Bij Tandartspraktijk Ridder in Oosterhout zoeken wij uit waar de gevoeligheid vandaan komt en bespreken we welke aanpak in uw situatie past. Wij nemen op dit moment nieuwe patiënten aan voor passende mondhygiene. Neem gerust contact met ons op om een afspraak te maken.
